Upadłość konsumencka, a kredyt gotówkowy. Kredyt gotówkowy może zostać objęty postępowaniem w sprawie upadłości konsumenckiej. Nie oznacza to jednak, że w dniu ogłoszenia upadłości dług wobec banku automatycznie znika. Bank staje się wierzycielem uczestniczącym w postępowaniu, a niespłacona część zobowiązania może – po spełnieniu ustawowych warunków – zostać w przyszłości umorzona.
W przypadku typowego niezabezpieczonego kredytu gotówkowego zaciągniętego przed ogłoszeniem upadłości kluczowe znaczenie ma to, w jaki sposób zostanie przeprowadzone postępowanie i jaki plan spłaty wierzycieli ustali sąd.

Co dzieje się z kredytem gotówkowym po ogłoszeniu upadłości?
Prawo upadłościowe przewiduje ważny skutek dotyczący zobowiązań pieniężnych.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości.
Ma to duże znaczenie w przypadku kredytu rozłożonego na kilka lat. Z perspektywy postępowania upadłościowego nie analizuje się już wyłącznie kolejnych miesięcznych rat zgodnie z pierwotnym harmonogramem. Wierzytelność banku jest rozliczana według zasad Prawa upadłościowego.
Ogłoszenie upadłości nie powinno być więc rozumiane jako prosty mechanizm „skasowania rat”. Jest to rozpoczęcie postępowania, którego celem jest uporządkowanie sytuacji majątkowej dłużnika i rozliczenie jego wierzycieli.
Czy kredyt gotówkowy może zostać umorzony w upadłości konsumenckiej?
Tak – zwykłe zobowiązanie z tytułu kredytu gotówkowego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości może należeć do zobowiązań, które zostaną ostatecznie umorzone.
Najczęściej następuje to dopiero po wykonaniu ustalonego przez sąd planu spłaty wierzycieli.
Prawo upadłościowe stanowi, że po wykonaniu obowiązków określonych w planie spłaty sąd wydaje postanowienie o jego wykonaniu oraz o umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości, które nie zostały wykonane w ramach planu.
Oznacza to, że jeżeli po przeprowadzeniu postępowania i wykonaniu planu część zwykłego kredytu gotówkowego nadal pozostaje niespłacona, może ona zostać objęta sądowym umorzeniem.
Czy ogłoszenie upadłości od razu kasuje kredyt?
Nie.
To jeden z najczęstszych mitów dotyczących upadłości konsumenckiej. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie oznacza, że tego samego dnia wszystkie zobowiązania przestają istnieć.
Najpierw prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Ustalana jest sytuacja majątkowa dłużnika, identyfikowani są wierzyciele i ich wierzytelności, a w odpowiednich przypadkach dochodzi do likwidacji składników masy upadłości. Następnie sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli.
Dopiero wykonanie planu może prowadzić do umorzenia pozostałych zobowiązań objętych tym mechanizmem. W szczególnych sytuacjach ustawa dopuszcza również umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty, jeśli sytuacja osobista upadłego w oczywisty sposób wskazuje na trwałą niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat.
Co z ratami kredytu po złożeniu wniosku o upadłość?
Tutaj bardzo ważne jest odróżnienie złożenia wniosku od ogłoszenia upadłości.
Samo złożenie wniosku do sądu nie oznacza jeszcze, że kredyt został objęty skutkami ogłoszonej upadłości. Nie należy więc zakładać, że wysłanie wniosku automatycznie zwalnia kredytobiorcę z obowiązków wynikających z umowy.
Dopiero postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości powoduje skutki przewidziane w Prawie upadłościowym, w tym wymagalność zobowiązań pieniężnych, których termin płatności wcześniej jeszcze nie nastąpił.
To rozróżnienie ma szczególne znaczenie dla osób, które rozważają zaprzestanie spłacania kredytów tylko dlatego, że przygotowały lub wysłały wniosek o upadłość.
Co jeżeli bank skierował kredyt do windykacji lub komornika?
Kredyt gotówkowy często trafia do windykacji po dłuższym okresie zaległości, a następnie może być dochodzony na drodze sądowej i egzekucyjnej.
Jeżeli przed ogłoszeniem upadłości rozpoczęto już postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości, z dniem ogłoszenia upadłości zostaje ono zawieszone z mocy prawa. Po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowanie takie jest co do zasady umarzane.
Bank lub inny podmiot będący wierzycielem dochodzi wówczas zaspokojenia wierzytelności według reguł postępowania upadłościowego.
Upadłość może więc zasadniczo zmienić sposób dochodzenia zadłużenia z kredytu, ale nie należy utożsamiać tego z natychmiastowym anulowaniem samej wierzytelności.
Czy każdy dług z kredytu może zostać umorzony?
Typowy dług wynikający z kredytu gotówkowego nie znajduje się w katalogu zobowiązań, których ustawa co do zasady nie pozwala umorzyć.
Prawo upadłościowe wyłącza jednak z umorzenia określone rodzaje zobowiązań. Należą do nich między innymi zobowiązania alimentacyjne, niektóre renty odszkodowawcze, sądowe grzywny, określone obowiązki naprawienia szkody i zadośćuczynienia, niektóre zobowiązania wynikające z przestępstwa lub wykroczenia oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie uczestniczył w postępowaniu.
Zwykły kredyt gotówkowy banku nie jest sam w sobie wymieniony w tym katalogu.
Upadłość konsumencka przy kilku kredytach i pożyczkach
Upadłość konsumencka nie dotyczy wyłącznie jednego wybranego kredytu.
Przy analizie sytuacji dłużnika należy uwzględnić całokształt jego zobowiązań: kredyty gotówkowe, limity na kartach, pożyczki, zobowiązania wobec innych podmiotów czy zadłużenie, które jest już przedmiotem egzekucji.
Dlatego osoba posiadająca kilka kredytów nie składa osobnego wniosku dotyczącego każdego z nich. W postępowaniu przedstawia swoją sytuację finansową i zobowiązania zgodnie z wymaganiami dotyczącymi postępowania upadłościowego.
Szczególnie ważne jest kompletne i zgodne z prawdą ujawnienie zobowiązań. Ustawa przewiduje bowiem, że zobowiązania umyślnie nieujawnione przez upadłego mogą – przy spełnieniu wskazanych w ustawie warunków – nie podlegać umorzeniu.
Co z kredytem zaciągniętym wspólnie z małżonkiem lub inną osobą?
Sytuacja jest bardziej złożona, gdy kredyt ma kilku kredytobiorców albo zabezpiecza go poręczyciel.
Upadłość jednego kredytobiorcy nie oznacza automatycznego uwolnienia pozostałych współdłużników od odpowiedzialności wobec banku.
Prawo upadłościowe przewiduje, że ustalenie planu spłaty wierzycieli nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela oraz współdłużnika upadłego.
Dlatego przed złożeniem wniosku szczególnie dokładnej analizy wymagają kredyty wspólne, zobowiązania poręczone przez członków rodziny oraz długi zabezpieczone na majątku osoby trzeciej.
Jak długo trzeba spłacać kredyt w ramach planu spłaty?
Nie można z góry określić jednej długości planu dla każdego dłużnika.
Co do zasady sąd określa zakres i okres spłacania zobowiązań, biorąc pod uwagę między innymi możliwości zarobkowe upadłego, konieczne koszty jego utrzymania i utrzymania osób pozostających na jego utrzymaniu, potrzeby mieszkaniowe oraz wysokość niezaspokojonych wierzytelności.
Prawo przewiduje także odmienne zasady między innymi w sytuacji, gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa.
Z tego powodu sama wysokość niespłaconego kredytu gotówkowego nie przesądza jeszcze o wysokości przyszłych spłat.
Najczęściej zadawane pytania
Czy upadłość konsumencka umarza kredyt gotówkowy?
Kredyt nie jest umarzany automatycznie w dniu ogłoszenia upadłości. Niespłacona część zwykłego zobowiązania kredytowego może jednak zostać umorzona po przeprowadzeniu postępowania i spełnieniu warunków przewidzianych w Prawie upadłościowym.
Czy po złożeniu wniosku o upadłość trzeba spłacać kredyt?
Samo złożenie wniosku nie wywołuje jeszcze wszystkich skutków ogłoszenia upadłości. Nie należy utożsamiać wysłania wniosku do sądu z automatycznym anulowaniem harmonogramu spłat.
Co dzieje się z kredytem w dniu ogłoszenia upadłości?
Zgodnie z art. 91 Prawa upadłościowego zobowiązania pieniężne, których termin płatności jeszcze nie nastąpił, stają się z dniem ogłoszenia upadłości wymagalne. Wierzytelność banku jest następnie rozliczana w ramach postępowania upadłościowego.
Czy bank może dalej prowadzić egzekucję po ogłoszeniu upadłości?
Egzekucja skierowana do majątku wchodzącego w skład masy upadłości i wszczęta wcześniej zostaje z dniem ogłoszenia upadłości zawieszona z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia – co do zasady umorzona.
Masz kredyty, których nie jesteś w stanie spłacać?
Upadłość konsumencka może prowadzić do oddłużenia również osoby posiadającej kredyty gotówkowe, ale jej skutki zależą od całej sytuacji finansowej dłużnika.
Przed złożeniem wniosku warto przeanalizować wysokość i rodzaj zobowiązań, prowadzone egzekucje, posiadany majątek, dochody oraz to, czy przy danym kredycie występują współkredytobiorcy, poręczyciele lub inne zabezpieczenia.
Dopiero taka analiza pozwala ocenić, jakie konsekwencje postępowanie upadłościowe może wywołać w konkretnej sytuacji.
Przypominam, że wpisy blogowe nie stanowią porady prawnej udzielanej w indywidualnej sprawie. Jeżeli chcecie Państwo uzyskać wsparcie prawne – zapraszam do kontaktu.
