JAK WYGLĄDA PODZIAŁ MAJĄTKU PO ŚMIERCI OJCA?

Jak wygląda podział majątku po śmierci ojca – podstawowe pojęcia

W momencie śmierci każdego człowieka następuje otwarcie spadku. Oznacza to, że od tego momentu możliwe jest skuteczne nabycie spadku, który wyraża pewien ogół wartości majątkowych zgromadzonych za życia przez spadkodawcę. Obecnie przepisy nie przewidują możliwości podobnego nabycia praw do całości masy majątkowej innej osoby za jej życia. Oczywiście, spadkodawca ma prawo dokonać za życia stosownych darowizn, jednakże sytuacji tej nie można porównać do udziału w spadku. Udział jest tutaj kluczowym pojęciem, gdyż każdemu spadkobiercy przypada stosowny udział, a więc wyrażona ułamkowo część spadku. Masa spadkowa jest bowiem pewnym zbiorem wszystkich środków, a spadkobiercy otrzymują udziały w tej masie. Nie jest więc tak, że spadkobierca od razu może zgłosić swoje roszczenia wobec konkretnych przedmiotów. Kwestia ta będzie rozpoznawana dopiero na etapie działu spadku. Skoro już wiemy czym jest sam spadek oraz co nazywamy udziałem spadkowym, zastanówmy się jak wygląda podział majątku po śmierci ojca.

Ustawowe zasady dziedziczenia

Zasady polskiego prawa spadkowego uregulowane są w taki sposób, aby spadek po zmarłym został utrzymany w rękach jak najmniejszego kręgu najbliższej rodziny. Zrozumienie tych zasad pozwala odpowiedzieć na pytanie, jak wygląda podział majątku po śmierci ojca. Zasady usytuowane są w pewien hierarchiczny sposób i dopiero gdy danej grupy spadkobierców w ogóle nie ma albo osoby z tej grupy zdecydują się na odrzucenie spadku, to ich udział przechodzi dalej, a do głosu dochodzą kolejne zasady związane ze spadkobraniem. Podstawą jest więc zawsze dziedziczenie przez dzieci oraz małżonka. Jeżeli ojciec rodziny pozostawił po sobie żyjącą żonę, to wówczas nie może ona zostać pominięta w dziedziczeniu. Oczywiście w pierwszej kolejności, gdy między małżonkami panował ustrój wspólności majątkowej, zgromadzony majątek wspólny zostaje podzielony na pół i tylko połowa tego majątku zostaje dodana do masy spadkowej. Zasadą jest równy podział udziałów pomiędzy żonę spadkodawcy oraz jego dzieci. Natomiast jeżeli dzieci jest więcej, to udział przypadający żonie nigdy nie może być niższy niż 1/4 spadku.

Jak wygląda podział majątku po śmierci ojca – dziadkowie oraz nieżyjące dzieci

Omawiając zagadnienie, jak wygląda podział majątku po śmierci ojca, może pojawić się pytanie o dziadków, a więc rodziców zmarłego ojca. Jeżeli w momencie śmierci spadkodawcy pozostają oni przy życiu, to spadek należy im się wyłącznie w sytuacji, w której spadkodawca nie posiadał dzieci lub dzieci nie dożyły otwarcia spadku oraz nie posiadały żadnych zstępnych. Jest to więc sytuacja wyjątkowa, która nie bardzo wpisuje się w nasze rozważania nad tematem, jak wygląda podział majątku po śmierci ojca. Inną sytuacją jest kwestia zmarłych dzieci, które nie doczekały otwarcia spadku po swoim ojcu. W takiej sytuacji stosujemy zasadę, że udział spadkowy dzieli się dalej wśród zstępnych dzieci spadkodawcy. Jeżeli więc samo dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, ale pozostawiło po sobie żyjące dzieci, to wówczas udział spadkowy dziecka spadkodawcy zostanie podzielony na równe części pomiędzy jego własne dzieci. Natomiast jeśli dziecko spadkodawcy nie żyje oraz nie posiadało własnych dzieci, to wówczas jego udział zostaje rozdzielony między pozostałych spadkobierców, a więc żonę ojca oraz dzieci. Tak samo dzieje się z udziałem matki. Wówczas po prostu cały spadek rozdzielany jest wśród dzieci.

Dział spadku

Znając kilka powyższych zasad prawa spadkowego, wiemy już jak wygląda podział majątku po śmierci ojca. Na początku jednak wspomniałem, że zasady te określają jedynie kto i w jakiej wysokości otrzyma udział w spadku, ale wartość ta nie wyraża jeszcze prawa do konkretnych składników spadku. Konkretne wydzielenie składników spadku dla konkretnych osób następuje w ramach postępowania o dział spadku. Jeżeli między spadkobiercami występuje porozumienie, to wówczas możliwe jest zawarcie przed notariuszem umowy o dział spadku. Dzieląc spadek przed sądem niezbędne jest przedstawienie inwentarza spadku lub wskazania składników majątku, jeżeli inwentarz nie został sporządzony. Wówczas Sąd opierając się na wartościach rynkowych przedmiotów wchodzących w skład spadku dokona ich podziału. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku nieruchomości Sąd może oddać je spadkobiercom do współwłasności, a jej późniejsze zniesienie oraz sposób zniesienia będzie kwestią samych współwłaścicieli.

Jak wygląda podział majątku po śmierci ojca – podsumowanie

Mam nadzieję, że każdy po przeczytaniu powyższego tekstu, jeżeli zostanie zapytany jak wygląda podział majątku po śmierci ojca, będzie w stanie udzielić chociaż ogólnej odpowiedzi. Sprawy spadkowe potrafią budzić wiele emocji wśród członków rodziny zmarłego, należy jednak pamiętać, że pewnych zasad wynikających z przepisów nikt nie jest w stanie obejść. W tym zakresie warto jedynie troszczyć się o swoje prawa i podejmować stosowne działania, a wówczas z pewnością nikt nie zostanie pokrzywdzony. Jeżeli jednak nadal masz wątpliwości co do sposobu podziału majątku po śmierci ojca albo zrodziły się w Tobie dodatkowe pytania, to w każdym momencie zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.

Przypominam, że wpisy blogowe nie stanowią porady prawnej udzielanej w indywidualnej sprawie. Jeżeli chcecie Państwo uzyskać wsparcie prawne – zapraszam do kontaktu.